روز جهانی قهوه؛ از دانه تا فنجان
روز جهانی قهوه فرصتی برای شناخت بیشتر قهوه و انسان‌هایی است که در مسیر تولید آن از مزرعه تا فنجان نقش دارند. در این مقاله با تاریخچه ۱ اکتبر و اهمیت این روز در دنیای قهوه آشنا می‌شویم.
روز جهانی قهوه؛ از دانه تا فنجان
هر سال در ۱ اکتبر، روز جهانی قهوه فرصتی است برای توجه دوباره به یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان؛ نوشیدنی‌ای که مسیر آن از خاک و مزرعه آغاز می‌شود و پس از عبور از مراحل مختلف، به فنجان ما می‌رسد.
قهوه فقط یک نوشیدنی روزمره نیست. پشت هر فنجان قهوه، مجموعه‌ای از افراد، مهارت‌ها، فرهنگ‌ها و فعالیت‌های اقتصادی قرار دارد؛ از کشاورز و کارگران مزرعه گرفته تا فرآوری‌کننده، تاجر، رُستر، باریستا و در نهایت مصرف‌کننده.
روز جهانی قهوه چیست؟
روز جهانی قهوه یک مناسبت جهانی برای بزرگداشت قهوه و توجه به اهمیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی آن است.
سازمان بین‌المللی قهوه (ICO) در سال ۲۰۱۴ توافق کرد که یک تاریخ مشترک برای گرامی‌داشت قهوه در سراسر جهان تعیین شود و ۱ اکتبر ۲۰۱۵ نخستین روز جهانی قهوه با این تاریخ مشترک برگزار شد.
این مناسبت در سال ۲۰۲۶ جایگاه رسمی‌تری پیدا کرد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قطعنامه A/RES/80/248، روز اول اکتبر را رسماً به‌عنوان International Coffee Day تعیین کرد و از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) خواست با همکاری سازمان‌های مرتبط، به‌ویژه سازمان بین‌المللی قهوه، برگزاری این مناسبت را تسهیل کند.
چرا روز جهانی قهوه اهمیت دارد؟
وقتی یک فنجان قهوه را در یک کافه سفارش می‌دهیم، معمولاً فقط محصول نهایی را می‌بینیم؛ اما داستان قهوه بسیار طولانی‌تر است.
قهوه از مرحله کاشت و پرورش درخت آغاز می‌شود. پس از برداشت، دانه‌ها فرآوری، خشک، دسته‌بندی و آماده تجارت می‌شوند. سپس رُست شدن دانه‌ها، بسته‌بندی و در نهایت دم‌آوری، بخش‌های دیگری از این مسیر را تشکیل می‌دهند.
به همین دلیل، روز جهانی قهوه تنها درباره نوشیدن قهوه نیست؛ این روز فرصتی برای توجه به افرادی است که در زنجیره تولید قهوه فعالیت می‌کنند و همچنین چالش‌هایی که این صنعت با آن‌ها روبه‌رو است.
سازمان ملل متحد نیز بر اهمیت معیشت جوامع تولیدکننده، شرایط کاری، پایداری محیط‌زیست و توزیع ارزش در زنجیره جهانی قهوه تأکید کرده است.
از مزرعه تا فنجان؛ قهوه چه مسیری را طی می‌کند؟
۱. کاشت و پرورش
داستان قهوه از مزرعه شروع می‌شود. شرایط اقلیمی، خاک، میزان بارندگی و شیوه مراقبت از گیاه می‌توانند بر کیفیت و میزان محصول تأثیر بگذارند.
کشاورزان در این مرحله نقش مهمی دارند؛ زیرا کیفیت قهوه پیش از آنکه به رُستر یا باریستا برسد، تا حد زیادی تحت تأثیر شرایط کشت و برداشت قرار گرفته است.
۲. برداشت و فرآوری
پس از رسیدن میوه‌های قهوه، برداشت انجام می‌شود و دانه‌ها باید از میوه جدا شوند. روش‌های فرآوری مختلف می‌توانند بر ویژگی‌های نهایی قهوه تأثیر بگذارند.
پس از فرآوری، دانه‌ها خشک و برای مراحل بعدی آماده می‌شوند.
۳. رُست
در مرحله رُست، دانه‌های سبز قهوه تحت حرارت قرار می‌گیرند و ویژگی‌های عطری و طعمی آن‌ها شکل می‌گیرد.
درجه و شیوه رُست می‌تواند بر ویژگی‌هایی مانند عطر، طعم، اسیدیته و بادی قهوه تأثیر بگذارد. به همین دلیل، رُست یکی از مراحل مهم در تبدیل دانه خام به قهوه‌ای است که برای دم‌آوری آماده می‌شود.
۴. دم‌آوری
در نهایت، دانه قهوه آسیاب و با یکی از روش‌های مختلف دم‌آوری آماده مصرف می‌شود.
اسپرسو، V60، فرنچ‌پرس، کمکس و روش‌های دیگر هرکدام شیوه متفاوتی برای استخراج ترکیبات موجود در قهوه دارند. در نتیجه، انتخاب روش دم‌آوری می‌تواند تجربه متفاوتی از یک قهوه ایجاد کند.
قهوه؛ بخشی از فرهنگ و تجربه روزمره
قهوه در بسیاری از نقاط جهان فقط یک نوشیدنی نیست و بخشی از فرهنگ اجتماعی مردم محسوب می‌شود.
کافه‌ها به مکان‌هایی برای گفت‌وگو، کار، مطالعه و ملاقات تبدیل شده‌اند و نوشیدن قهوه برای بسیاری از افراد بخشی از برنامه روزانه آن‌هاست.
از طرف دیگر، تفاوت فرهنگ‌های قهوه در کشورهای مختلف باعث شده شیوه آماده‌سازی و مصرف آن بسیار متنوع باشد. همین تنوع، یکی از جنبه‌هایی است که روز جهانی قهوه به آن توجه دارد.
روز جهانی قهوه؛ فرصتی برای شناخت بیشتر
روز جهانی قهوه می‌تواند بهانه‌ای باشد برای اینکه کمی بیشتر درباره قهوه‌ای که می‌نوشیم بدانیم.
قهوه از چه کشوری آمده است؟ در چه منطقه‌ای رشد کرده؟ چگونه فرآوری و رُست شده؟ چه روش دم‌آوری برای آن مناسب است؟
پاسخ این پرسش‌ها می‌تواند تجربه نوشیدن قهوه را از یک عادت روزمره به تجربه‌ای آگاهانه‌تر تبدیل کند.
همچنین شناخت مسیر قهوه کمک می‌کند بدانیم هر فنجان، حاصل همکاری افراد زیادی در نقاط مختلف جهان است. سازمان ملل نیز روز جهانی قهوه را فرصتی برای افزایش آگاهی درباره اهمیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی قهوه و حمایت از یک زنجیره ارزش پایدارتر می‌داند.
چگونه روز جهانی قهوه را جشن بگیریم؟
برای گرامی‌داشت روز جهانی قهوه لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید. می‌توانید یک قهوه جدید را امتحان کنید، درباره خاستگاه آن بیشتر بدانید یا یک روش متفاوت برای دم‌آوری را تجربه کنید.
اگر اهل قهوه هستید، این روز می‌تواند فرصتی برای توجه بیشتر به جزئیاتی باشد که معمولاً در فنجان نهایی دیده نمی‌شوند؛ از خاستگاه و فرآوری دانه گرفته تا رُست، آسیاب و روش دم‌آوری.
در نهایت، روز جهانی قهوه یادآوری می‌کند که پشت هر فنجان قهوه، داستانی از زمین، انسان، فرهنگ و مهارت وجود دارد.
پس در اول اکتبر، وقتی فنجان قهوه‌تان را در دست می‌گیرید، شاید بد نباشد لحظه‌ای به مسیری فکر کنید که این دانه برای رسیدن به فنجان شما طی کرده است.
دنبال قهوه‌ای می‌گردی که مناسب سلیقه تو باشد؟
مشاهده فروشگاه